peyman hooshmanzadeh_b
کتاب 100 -فصل چهارم ؛ زورخانه

پیمان هوشمند زاده در مجموعه عکس ” زورخانه”(2000-1998) لحظاتی از زورخانه و آداب ورزش باستانی و فضای آن را نه چون آیینه‌ای شفاف و صیقلی و براق که چونان تصویری بر افتاده در آبی مواج یا شیشه‌ي خش افتاده پنجره‌ای نشان می‌دهد. این درنگ یا آنی که هوشمندزاده از زورخانه نشان‌مان می‌دهد لحظاتی است که کمتر عکاسی تاکنون توانسته است آن را نشان دهد، عموم عکس‌های زورخانه‌ای تصاویری مستند گونه از حال و هوای باستانی‌کاران و فضاهای زورخانه بی هیچ ظرافت و ذکاوتی در دیدن است. گویی نشان دادن این فضا همه هنر عکاس بوده است و شاهکار وی! اما عکس‌های هوشمندزاده با همه سختی که در دیدن و عادات‌های دیداری ما ایجاد می‌کند، گوشه‌هایی از آداب پهلوانی، فضای زروخانه و زوایایی پنهان آن را با گزینشی سخت‌گیرانه به ما نشان می‌دهد.”زورخانه” پروژه‌ای دو ساله برای عکاس است که وی با رصد کردن و گز کردن زورخانه‌های تهران بتواند آنقدر به این فضا و ورزشکاران نزدیک شود تا بتواند به راحتی بوسه‌ای بر خالکوبی پشت پهلوانی و یا لبخند خادم نوجوان زورخانه( مشتمالچی) را ثبت کند، همه لحظاتی که چشم دوربین غایب است اما چشم عکاس حاضر است.
نگاه به عکس‌های هوشمندزاده شاید برای کسانی که چندان با فضای زورخانه و ورزش باستانی و … آشنا نباشند تنها لذتی بصری باشد. اما برای کسانی که با این فضا آشناترند علاوه بر لذتی بصری که وعده راستین هر هنرمندی است، جستجو و کاوشی است دقیق از زوایایی که زندگی در زورخانه را معنا می‌کند.
عکاس چون هر روایتگر تصویری سعی می‌کند تا با افزودن متن یا شرحی بسیار کوتاه کمی از ناخوانایی عکس را در ارائه اطلاعات اسنادی کم کند. در واقع کمی از آن گوشه‌ها را برای ما بگستراند. اما در شرح ها نیز آنقدر گزیده‌گو و اقتصادی عمل می‌کند که گاه شرح‌ها را می‌توان به عناوین عکس‌ها فروکاست.
عکس‌های هوشمندزاده با در نظر گرفتن این خرده شرح‌ها تا حدودی می‌تواند محملی برای پژوهشگران حوزه‌های مردم‌شناسی و انسان‌شناسی باشد؛ نوع کادر بندی و زوایای خاصی که عکاس از هر موضوع انتخاب می‌کند ، به ما نشان می‌دهد که وی از آغاز چنین سودایی در سر نداشته است.
نگاه خاص عکاس در هر عکسی بر سوژه و موضوع آن به گونه‌ای غالب است که در هر عکس بیننده با دو چالش مواجهه است، چالش میان لذت دیدن عکس و پرسه زدن در زورخانه. اغراق نیست اگر بگویم در تمامی عکس‌ها سرگردانم میان این دو! شاید اگر بهانه‌ی این یادداشت نوشتن درباره تصویر پهلوانی نبود، از دیدن عکس‌ها فارغ از موضوع آن لذت بیشتری می‌بردم، نمی دانم شاید این وسوسه و تردید میان انتخاب یکی بر دیگری نیز بخشی از لذت پنهان و زیر پوستی دیدن عکس‌های هوشمندزاده است که به هر بیننده‌ای هدیه می‌شود.
عکس‌ها منتخبی از مجموعه عکس زورخانه از کتاب 100 است که نشر ماه ریز در سال 1388 منتشر کرده است و با اجازه عکاس در این سایت بازنشر می شود.

 پیمان هوشمند زاده در ویکی پدیا

برچسب زده شده با :
 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *